Opgeroepen als getuige door de FIOD? Twee tips.

Opgeroepen als getuige door de FIOD? Twee tips.

Ben je gevraagd om te getuigen in een FIOD-onderzoek? Lees dan deze twee tips.

1. Ben ik als getuige verplicht mee te werken aan een verhoor van de FIOD?

Het korte antwoord is: nee. Van belang is dat je alleen verplicht bent medewerking te verlenen, nadat je bent opgeroepen voor een verhoor door een rechter(-commissaris). Het mag in dat geval ook een verhoor zijn dat de rechter aan de FIOD heeft gedelegeerd. Als de FIOD je rechtstreeks benadert - bijvoorbeeld telefonisch, per brief/e-mail of tijdens een inval (zonder tussenkomst van een rechter-commissaris) -, ben je niet verplicht medewerking te verlenen. Als je verschijnt en verklaart, werk je op vrijwillige basis mee.

Tuchtrechtelijke en contractuele risico's belastingadviseurs en accountants

Als je als belastingadviseur of accountant werkzaam bent, kan vrijwillige medewerking aan het verhoor op tuchtrechtelijk gebied tot risico's leiden. Hierbij wordt verwezen naar de beslissingen van de Raad van Tucht van de NOB van 14 juli 2012 (T302b) en de Raad van Beroep van de NOB van 21 februari 2013 (B 85). Aan de belastingadviseur werd een maatregel opgelegd, omdat hij op vrijwillige basis had meegewerkt aan een FIOD-verhoor.

Daarnaast zal een vrijwillige medewerking doorgaans leiden tot een schending van de contractueel met de klant overeengekomen geheimhouding. In de opdrachtbevestiging is in veel gevallen opgenomen dat alleen informatie met derden wordt gedeeld, als daartoe een wettelijke verplichting bestaat. Die wettelijke verplichting is er niet, als de FIOD het verzoek doet om te getuigen. Uit de artikelen 210 en 213 Wetboek van Strafvordering en de artikelen 192 en 444 Wetboek van Strafrecht volgt dat iemand alleen verplicht is te getuigen na een oproep van de rechter.

Dat er geen verplichting is tot getuigen, geldt uiteraard niet alleen voor belastingadviseurs en accountants, maar ook voor andere personen, zoals werknemers of samenwerkingspartners. De eerste tip is dan ook: werk niet automatisch mee, als je vanuit de FIOD het verzoek krijgt om te getuigen. Beoordeel - bij voorkeur met een fiscaal advocaat - eerst of daartoe wel een wettelijke verplichting bestaat. Het verdient aanbeveling om hierover open en helder te communiceren met de FIOD.

2. Wat kan ik wel en niet zeggen tijdens een FIOD-verhoor?

Ben je wel verplicht om te getuigen (na oproep van een rechter-commissaris) of besluit je na juridische consultatie om toch een verklaring af te leggen? Dan is het essentieel dat je je antwoorden kort en bondig houdt en bij de feiten blijft. Het gaat dan alleen om feiten die je uit eigen wetenschap kent. Als je je iets niet meer herinnert, is het verstandig dat aan te geven. Vermijd bovendien aannames, meningen en speculaties. Het kan soms moeilijk zijn om vragen naar meningen of speculaties te herkennen en ter plekke de juiste afweging te maken hoe daarmee om te gaan.

Pas op voor vragen naar een professioneel oordeel

Een voorbeeld. De FIOD zou kunnen vragen naar een professioneel oordeel, zoals: "Wat vindt u hier als professional van?" De tip is om niet in de verleiding te komen om hier inhoudelijk op te reageren. Een professioneel oordeel vraagt immers om een zorgvuldige analyse en dossierkennis. Vermijd dat je ter plekke een antwoord formuleert op basis van onvolledige informatie of een (mogelijk onbewust suggestieve) visie die in het verhoor wordt voorgehouden. De tweede tip voor een getuige is daarom: verklaar alleen over feiten uit eigen wetenschap.

Hulp nodig bij een FIOD-verhoor?

De fiscaal advocaten van Heron Legal in Eindhoven geven regelmatig trainingen over de omgang met de FIOD. Denk bijvoorbeeld aan praktische inhouse-cursussen voor kantoren en ondernemingen over de do's en don'ts bij een inval van de FIOD.

Op 6 november 2026 gaf Debbie Liem bij de SRA het webinar 'De FIOD op de stoep: wat nu?'. Op 12 mei 2027 zal dit webinar opnieuw te volgen zijn (inschrijving vindt plaats via de SRA op www.sra.nl).

Ben je niet werkzaam als belastingadviseur of accountant, maar ben je wel uitgenodigd door de FIOD voor een verhoor? Ook dan kan je bij Heron Legal terecht voor een individuele voorbereidingssessie. Onze gespecialiseerde advocaten verlenen vanuit Eindhoven landelijk bijstand aan zowel getuigen als verdachten in FIOD-zaken. Neem bij spoed of vragen rechtstreeks contact op met Debbie Liem via +31631969502 of debbie.liem@heronlegal.com.

Veelgestelde vragen

Mag ik een advocaat meenemen naar een FIOD-verhoor als getuige?

Ja, een getuige kan zich laten bijstaan door een advocaat tijdens het verhoor. Wij verlenen op deze wijze veelvuldig bijstand aan getuigen bij FIOD-verhoren.

Wat is het verschil tussen een getuige en verdachte bij de FIOD?

Een verdachte is het onderwerp van het onderzoek. Hij wordt verdacht van een strafbaar feit. Een verdachte heeft een zwijgrecht en hoeft niet te verklaren. Een getuige moet alleen verklaren als hij door een rechter is opgeroepen. Let op: een getuige kan tijdens het verhoor alsnog als verdachte worden aangemerkt, als uit zijn antwoorden verdenkingen tegen hem (de getuige) ontstaan.

Heeft een accountant of belastingadviseur bij de FIOD een verschoningsrecht?

Nee, de accountant en belastingadviseur hebben geen wettelijk verschoningsrecht zoals notarissen en advocaten dat hebben. Ook het informele verschoningsrecht van de belastingadviseur die in de fiscale sfeer geldt, is niet van toepassing tegenover de FIOD. Wel hebben de accountant en belastingadviseur een geheimhoudingsplicht en zijn er contractuele en tuchtrechtelijke risico's, als accountants en belastingadviseurs onverplicht tegenover de FIOD een verklaring afleggen.

Waar kan ik meer informatie vinden over contact met de FIOD?

Naast onze tips voor getuigen hebben we verschillende praktische blogs geschreven voor situaties in een FIOD-onderzoek:

  • Onverwacht contact met de FIOD? Binnen 1 minuut weet je wat te doen, als je onverwacht wordt benaderd door de FIOD.
  • FIOD vordert gegevens. Lees over jouw rechten en plichten als de FIOD gegevens vordert.
  • Voorbereiding verhoor FIOD. Met deze praktische handleiding kun je je voorbereiden op het FIOD-verhoor.
  • Hoe verloopt een FIOD-onderzoek? Hierin geven we informatie over de verschillende fasen van een FIOD-onderzoek.
  • FIOD Inval. Op deze pagina vind je onze richtlijnen voor een FIOD-inval. Deze richtlijnen zijn opgesteld om in spoedeisende situaties snel en ad hoc informatie te verschaffen over hoe te handelen.

Meer over dit onderwerp

Procederen met een fiscaal advocaat

Procederen in het belastingrecht met een advocaat heeft belangrijke voordelen.

Actualiteiten formeel belastingrecht SRA

Cursus actualiteiten formeel belastingrecht bij de Fiscale Kring van de SRA

Boekenonderzoek Belastingdienst

Wat te doen bij een boekenonderzoek van de Belastingdienst?

Beroepschrift - Hoe overtuig je de belastingrechter?

Tips voor procederen bij de belastingrechter

Belastingheffing & cryptovaluta

Informatie over fiscaliteit en crypto

ADVOCAAT: BELASTING EN CRYPTO

Betrokkenheid bij crypto in de fiscaliteit. Hoe kan de fiscus u benaderen en wat kunt u doen?

geschil Fiscus

Bewijsvermoeden bij een fiscale boete

Enkele jaren geleden heeft de Hoge Raad overwogen dat bij het opleggen van een fiscale boete een zware bewijslast geldt. Dit heeft de vraag doen rijzen of er bij een boete nog wel plaats is om bewijsvermoedens toe te passen. Op 18 juli 2025 heeft de Hoge Raad hier duidelijkheid over gegeven (ECLI:NL:HR:2025:1063).

Wetsvoorstel verschoningsrecht brengt juist geen duidelijkheid

In het belastingrecht heeft de advocaat in bepaalde situaties het recht om informatie die hem in de hoedanigheid van advocaat is toevertrouwd niet prijs te geven. Het recht om te weigeren informatie te verstrekken, is aan de orde als de fiscus de advocaat verzoekt om informatie te verstrekken in een onderzoek naar een derde

Vragenbrief Belastingdienst Vastgoed Dubai

Regelmatig verricht de Belastingdienst op projectmatige basis onderzoeken naar vermogen of inkomen dat niet in de aangifte is verantwoord. Op dit moment doet het team Verhuld Vermogen van de Belastingdienst onderzoek naar vastgoed in Dubai. Hoe herkent u een dergelijk onderzoek? De inspecteur meldt zich dan bij u met een brief waarin vragen zijn weergegeven over vastgoed in Dubai.

Voorbereiding verhoor FIOD

De FIOD wenst u (of medewerkers uit uw onderneming) te horen. Het contact met de FIOD kan indruk maken, zo is onze ervaring. Probeer deze kwestie op rationele gronden te benaderen. Hierna wordt uitgelegd welke keuzes u kunt maken.

Schijnzelfstandigheid en fiscale aansprakelijkheid

Debbie Liem schreef voor het september-nummer van Balie Bulletin Oost-Brabant een bijdrage over schijnzelfstandigheid en de mogelijkheid van de fiscus (meer specifiek: de Ontvanger) om derden aansprakelijk te stellen voor loonheffing. Lees hieronder haar bijdrage.

FIOD Inval

Deze richtlijnen zijn opgesteld om medewerkers van een onderneming – in spoedsituaties – snel en ad hoc informatie te geven over hoe te handelen bij een onverwacht bezoek van de FIOD (zoals een inval).

Onverwacht contact met de FIOD? – Lees deze 5 adviezen

Eerste hulp bij FIOD? Bel +31631969502

Informatieverzoek belastingdienst

Voor het Balie Bulletin Oost-Brabant van maart 2024 schreef Debbie Liem een bijdrage. Daarin behandelt zij een arrest waarin een belastingplichtige strafrechtelijk werd vervolgd voor het niet voldoen aan een informatieverzoek van de Belastingdienst. Hieronder kunt u haar bijdrage lezen:

Hoe verloopt een FIOD-onderzoek?

Voordat de FIOD zich bij iemand meldt, kan het zo zijn dat de FIOD al maanden ‘onder de radar’ onderzoek heeft gedaan. Misschien is van derden informatie verkregen en heeft de FIOD dat uitgebreid en in alle rust en zorgvuldigheid geanalyseerd. Op basis daarvan is – veelal in overleg met de officier van justitie – een verder actieplan ontwikkeld. Onderdeel van dat plan kan zijn dat één of meer personen benaderd worden.

Fiscale bewaartermijnen in het bewaartermijnenbeleid van de onderneming

Op grond van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) mogen organisaties persoonsgegevens niet langer bewaren dan noodzakelijk. Zij zijn verplicht de uitgangspunten van hun bewaartermijnenbeleid vast te leggen. Vaak is de lengte van een bewaartermijn gebaseerd op een wettelijke bewaarplicht. Een voorbeeld hiervan zijn de fiscale bewaarplichten. In dit artikel leest u hoe u in uw bewaartermijnenbeleid dient om te gaan met deze fiscale bewaarplichten.

FIOD vordert gegevens

Eerste hulp nodig bij FIOD? Bel ons: +31 631969502.

Evenredigheidsbeginsel

Na de toeslagenaffaire is er een maatschappelijke roep gekomen om vanuit de overheid meer een menselijke maat toe te passen. Op dit moment is er een tendens waar te nemen waarin het evenredigheidsbeginsel aan terrein wint in het bestuursrecht, waaronder ook het belastingrecht valt.

Cursus over 'Nieuw feit'

René Niessen en Debbie Liem hebben onlangs bij de PE-Academy een cursus opgenomen over het leerstuk van het nieuwe feit in het belastingrecht.

Bekijk alle artikelen