In het Baliebulletin Oost-Brabant van juli 2026 (tijdschrift voor advocaten uit het arrondissement Oost-Brabant) verscheen de volgende bijdrage van Roy Kamphuis.

Communicatie als kern van de advocatuur

Goede communicatie tussen advocaat en cliënt is essentieel voor een effectieve samenwerking. Cliënten leggen vaak gevoelige en persoonlijke informatie op tafel en verwachten in ruil daarvoor duidelijke, consistente begeleiding in een veelal stressvolle situatie.

De manier waarop [1]

In de praktijk draait het daarbij niet alleen om wat er wordt gezegd, maar vooral om hoe dat gebeurt. Dat blijkt ook uit een gespreksverslag tussen een advocaat en zijn cliënt:

“[Klaagster] vindt dat het gesprek niet aardig is. Ik leg uit dat ik haar belangen behartig, niet haar emoties. Wat ik zeg en vraag hoeft ze niet prettig of aardig te vinden. Is niet relevant. Ik behartig haar belangen, niet haar gevoel.”

Cliënte bleef in het ongewisse over de stand van zaken. Toen zij daarover navraag deed, werd zij door haar advocaat terechtgewezen en neergezet als moeilijk begeleidbaar. Onder meer daardoor handelde de advocaat niet zorgvuldig.

Een advocaat heeft bij de behandeling van een zaak veel vrijheid. Deze uitspraak laat echter zien dat die vrijheid niet losstaat van communicatie, zeker wanneer dossieroverzicht ontbreekt, berichten onduidelijk zijn en daardoor een cruciaal bericht over het hoofd wordt gezien dat de zaak had kunnen beëindigen.

Meer dan een doorgeefluik [2]

Dat betekent niet dat een advocaat uit voorzorg zou moeten volgen wat een cliënt aandraagt. Integendeel: de advocaat houdt de regie over de juridische koers. Wel vraagt dat om een bewuste afweging in toon en benadering.

In de praktijk komt het steeds vaker voor dat cliënten zelf uitgebreide concepten aanleveren, soms bijna complete processtukken. Met de opkomst van meerdere AI-tools lijkt die ontwikkeling alleen maar toe te nemen.

Zo blijkt uit e-mailcorrespondentie tussen een cliënt en zijn advocaat:

“Ik heb een en ander samengevat in wat ik de ‘concept CvA’ noem. (…) Jullie kunnen de dagvaarding ‘negeren’ ik heb daar de relevante punten uitgehaald (…).”

De reactie van de advocaat maakt de professionele toon duidelijk:

“Je hebt ons een CvA aangeleverd en op basis daarvan stellen wij een CvA op. Het is daarbij wel zodat wij uit hoofde van ons beroep de door jou opgestelde CvA op juistheid moeten toetsen. Ons vak zou anders van geen enkele waarde zijn en bovendien zijn wij verantwoordelijk voor een gedegen CvA. (…) Je stelt nu dat wij de dagvaarding zouden moeten negeren. Wij zullen dat niet doen. Het is immers de dagvaarding waarop gereageerd moet worden en wij dienen ons er zelf van te vergewissen wat al dan niet relevant of juist is. Het simpelweg overnemen van hetgeen jij hebt geschreven zonder bepaalde punten te verifiëren zou onzorgvuldig zijn.”

 Een goed dossier voorkomt meer dan discussie [3]

Hoewel de tuchtrechter niet rechtstreeks gebonden is aan de gedragsregels, spelen deze een belangrijke rol bij de invulling van de opennorm van artikel 46 Advocatenwet.

Zo verplicht gedragsregel 16 lid 1 de advocaat om de cliënt tijdig te informeren over relevante ontwikkelingen, afspraken en feiten. Die informatie moet zo worden vastgelegd dat achteraf duidelijk is wat is besproken. Ontbreekt die schriftelijke vastlegging, dan komt het bewijsrisico bij de advocaat te liggen.

In een praktijk waarin dossiers vaak complex zijn en verwachtingen uiteenlopen, is schriftelijke communicatie daarmee niet alleen een administratieve keuze, maar ook een juridisch vangnet.

Woorden met gewicht [4]

Duidelijkheid in communicatie is belangrijk, maar kent ook zijn grenzen. Zeker in processtukken kan de toon doorslaan.

Zo werd in een pleitnota opgenomen:

“Eerlijk gezegd denk ik dat de curator zich schuldig maakt aan oplichting (…)”.

Hoewel de advocaat hiermee de curator indirect een oplichter noemt, stond vast dat tijdens de zitting het woord ‘oplichter’ is gebruikt. Een advocaat heeft weliswaar ruime vrijheid, maar is daarmee de grenzen daarvan te buiten gegaan. Van een advocaat mag worden verwacht dat hij met professionele distantie procedeert, ook in scherp geformuleerde zaken.

Relevant was bovendien dat het niet ging om een slip of the tongue, nu de uitlating bewust in de pleitnota was opgenomen en tijdens de zitting werd herhaald. Daarbij speelde mee dat het ging om een faillissementscurator, die in zijn functie moet kunnen rekenen op zorgvuldige bejegening.

Conclusie: de toon maakt het verschil

Communicatie is in de advocatuur meer dan een middel om informatie uit te wisselen. Het bepaalt in hoge mate de kwaliteit van de relatie met de cliënt en de manier waarop een zaak wordt gevoerd.

Heldere, zorgvuldige en consistente communicatie voorkomt misverstanden, begrenst verwachtingen en versterkt het vertrouwen in de advocatuur.

‍

[1]HvD 1 mei 2026, ECLI:NL:TAHVD:2026:131

[2] RvD Amsterdam 19 mei 2025, ECLI:NL:TADRAMS:2025:86

[3] RvD Arnhem-Leeuwarden 28 april 2026,ECLI:NL:TADRARL:2026:109

[4]RvD ’s-Gravenhage 26 mei 2025,ECLI:NL:TADRSGR:2025:105

‍